Μέθοδοι

 

Το Πρόγραμμα Διόρθωσης της Δυσλεξίας Ντέιβις® και οι άλλες υπηρεσίες που παρέχονται από το Κέντρο μας, είναι διαφορετικά προγράμματα που προσφέρονται ξεχωριστά με αποκλείστηκα δικό τους περιεχόμενο και μεθοδολογία.

 

Εδώ και αρκετά χρόνια υιοθετήθηκε από τη γνωστική ψυχολογία ο όρος δυσλεξία, χωρίς όμως να διευκρινίζεται σε βάθος και πλάτος το σημασιολογικό της περιεχόμενο. Έτσι υπάρχει μια ασάφεια που προκαλεί σύγχυση στους εκπαιδευτικούς και στους γονείς με θύματα τα παιδιά, επισημαίνει η ειδική εκπαιδευτικός Σταυρούλα Θεοχαρίδου. Στην ουσία, σημειώνει, η δυσλεξία σημαίνει μαθησιακή δυσκολία η οποία προκαλείται από πολυποίκιλους παράγοντες ανάμεσα στους οποίους εντάσσεται και η αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος να υποστηρίξει δεξιοτεχνικά τα παιδιά.......

 


 Πιο κάτω, η κ. Θεοχαρίδου συζητά το όλο θέμα και παρουσιάζει μια νέα πολυαισθητηριακή μέθοδο πρόληψης και αντιμετώπισης της δυσλεξίας. Οι δυσκολίες αυτές τα οδηγούν σε ανορθόδοξες συμπεριφορές γύρω από τα δύο συστήματα γραφής και ανάγνωσης (μητρική γλώσσα, γλώσσα των μαθηματικών). Το πώς λοιπόν θα προστατέψουμε το φυσιολογικό παιδί από την απειλή της είναι οπωσδήποτε θέμα του εκπαιδευτικού συστήματος. Η δυσλεξία με τη στενή αλλά και την ευρύτερη έννοια του όρου, δεν είναι καν ασθένεια. Είναι υπόθεση επιπόλαιων συμπεριφορών, οι οποίες δεν εναρμονίζονται με τους κανόνες που διέπουν το λόγο (ακουστικό, ενδιάθετο) σε επίπεδο μετατροπής του σε οπτικό (γραφή-ανάγνωση). Έτσι, δεν αφήνουν περιθώρια να αξιοποιηθούν, είτε άμεσα είτε έμμεσα, ενσυνείδητα οι άλλες δύο μορφές του λόγου, κυρίως όμως αυτή που αναφέρεται στον εσωτερικό μονόλογο, προκειμένου ν’ αποφευχθούν επιπόλαιες πράξεις ή παραλείψεις. Οι αδυναμίες αυτές συνθέτουν την ευρύτερη έννοια του όρου «δυσλεξία» την οποία θεωρούμε πλέον επιζήμια, αφού οι συνέπειές της κάνουν δύσκολη τη ζωή μας και όχι σπάνια τη θέτουν σε κίνδυνο.


 Η διαφορά μεταξύ δυσλεξικών και λειτουργικά αναλφάβητων εντοπίζεται στο ότι οι δυσλεξικές συμπεριφορές προκαλούνται εν πολλοίς, από επιπολαιότητα και όχι από άγνοια.


Δεν πρέπει επίσης να συγχέουμε τη δυσλεξία με τις διαταραχές του λόγου, χωρίς βέβαια ν’ αγνοούμε ότι κάτι τέτοιο είναι μια σημαντική αιτία η οποία προκαλεί ανάλογες δυσλεξικές συμπεριφορές, κυρίως σε επίπεδο ανάγνωσης και οπωσδήποτε χρήζει άλλης αντιμετώπισης.
Ο δυσλεξικός δεν έχει ανάγκη λογοθεραπείας, όπως έχει το παιδί που εμφανίζει διαταραχές στο λόγο του. Έχει ανάγκη από εξειδικευμένη υποστήριξη, ώστε να κατανοήσει συνειδητά τις διαδικασίες μετατροπής του ακουστικού λόγου σε οπτικό και ν’ αποκτήσει τις απαιτούμενες δεξιότητες της γνωστικής αξιοποίησής του, έστω και με «υπόφωνο» τρόπο.


Ο τομέας «έρευνας – ενημέρωσης» της σχολής Αδαμοπούλου στην Αθήνα, διεξήγαγε μια σύγχρονη, ολοκληρωμένη, επιστημονική ψυχοπαιδαγωγική έρευνα που κράτησε περισσότερο από 30 χρόνια στο σχολείο που ίδρυσαν ο Παύλος Αδαμόπουλος και η σύζυγός του Βασιλική. Αυτό σημαίνει ότι τον κύριο ερευνητικό ρόλο διαδραμάτισαν οι δάσκαλοι και τα παιδιά, οπότε τα συμπεράσματα δύσκολα μπορούν ν’ αμφισβητηθούν. Με τα πορίσματα που προέκυψαν η επιστήμη της παιδαγωγικής και της ψυχολογίας, εμπλουτίζεται με νέους πρωτόγνωρους επιστημονικούς όρους, πρωτότυπους συμβολισμούς, έγκυρες προτάσεις και μοναδικά εποπτικά εργαλεία, ασφαλή και δοκιμασμένα. Επίσης, καταδεικνύεται περίτρανα ότι ο λόγος κατακτιέται και η δυσλεξία προσεγγίζεται ύστερα από συστηματική άσκηση και αγωγή τόσο των οργάνων ομιλίας, όσο και των πνευματικών, ψυχικών και κινητικών δυνάμεων του παιδιού με τα κατάλληλα μέσα.


Τα νέα αυτά ευρήματα της έρευνας, η οποία υποστηρίχθηκε από καθηγητές Πανεπιστημίου, παιδοψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, ειδικούς παιδαγωγούς και αξιολογήθηκαν από τους καθ’ ύλην αρμόδιους σχολικούς συμβούλους περιλαμβάνονται (α) στο δίτομο έργο «Δυσλεξία και πώς θα προστατέψετε το παιδί από την απειλή της» (β) το πακέτο της Πολυαισθητηριακής μεθόδου Αδαμοπούλου που αφορά στη βρεφονηπιακή ηλικία και εμπεριέχει πολυμέσα και οδηγίες αξιοποίησης τους μέσω της οποίας θα εξασφαλιστεί η προετοιμασία του νηπίου. Η μέθοδος αυτή, εγκρίθηκε από το Υπουργείο Παιδείας της Ελλάδας και της Κύπρου, έχει αξιολογηθεί από τον αναπληρωτή καθηγητή της σχολής Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης Αλέξανδρο Κόφφα και διανεμήθηκε στους φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος του παραπάνω πανεπιστημίου. Επίσης, αξιολογήθηκε ως κατάλληλη να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στις Βρυξέλλες στα πλαίσια του προγράμματος Leonardo da Vinci από τον εμπνευστή της έρευνας Παύλο Αδαμόπουλο, όπου και εντυπωσίασε. Σκοπός της νέας μεθόδου είναι: Η βιωματική κατάκτηση της ορθής γνώσης από τα παιδιά, με την κατά το δυνατόν λιγότερη σπατάλη νοητικής ενέργειας. Για το σκοπό αυτό η μέθοδος επικεντρώνεται ιδιαίτερα:

  • Στη φωνηματική συγκρότηση των ακουστικών εικόνων λέξεων και το σημασιολογικό ρόλο των φωνημάτων.
  • Στο σύνολο των γραφημάτων και το σημασιολογικό τους ρόλο.
  • Στην επινόηση συμβολισμού του όρου φώνημα.
  • Στη δημιουργία νέων πρωτόγνωρων όρων με στόχο την προσέγγιση της ορθής γνώσης.
  • Στην αξιοποίηση της πολυαισθητηριακής διαδικασίας ως μέσου προσέγγισης της ορθής γνώσης και στην επινόηση των πολυμέσων της μεθόδου.
  • Στην προληπτική, κυρίως, αντιμετώπιση του προβλήματος δυσλεξία.
  • Με την εφαρμογή της νέας μεθόδου το παιδί δεν ζει πλέον το καθημερινό άγχος του σχολείου. Ο δάσκαλος νιώθει επίσης ευχάριστα, διότι έχει τον τρόπο να εφαρμόζει εξειδικευμένες διδακτικές οι οποίες στηρίζουν τις όποιες μαθησιακές δυσκολίες παιδιών της ομάδας του. Οι γονείς με τη συνεργασία των δασκάλων, περιορίζονται κυρίως στον παιδαγωγικό τους ρόλο, γεγονός που τους προφυλάσσει από συγκρούσεις με τα παιδιά. Οπωσδήποτε υπάρχουν και περιπτώσεις με μαθησιακές αδυναμίες όπου επιβάλλεται η υποστήριξη του παιδιού και από τους γονείς. Αυτό όμως δεν πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς τη συνεργασία και την καθοδήγηση των γονιών από τους δασκάλους.


    Με τον τρόπο αυτό, το παιδί σιγά-σιγά γίνεται υπεύθυνο άτομο, αφού ξεχωρίζει τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του και ανοίγονται δίοδοι επικοινωνίας και εμπιστοσύνης προς τους γονείς του.

    Αλλάζουν άρδην οι δογματικές διδασκαλίες οι οποίες, κατά κύριο λόγο στηρίζουν την απόκτηση της γνώσης στην αποστήθιση και δίδεται το έναυσμα στο εκπαιδευτικό σύστημα να προετοιμάσει το σχολείο του 21ου αιώνα, όπως το επιβάλλει πλέον η διαμορφούμενη ηλεκτρονική περίοδος.
    Ας σημειωθεί ότι την πιλοτική εφαρμογή της έρευνας είχε αξιολογήσει η κ. Θεοχαρίδου στο 11ο ειδικό δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης. Τα πορίσματα της πιλοτικής εφαρμογής είναι πολύ ενθαρρυντικά, όπως αναφέρει, όσον αφορά στην καταστολή των δυσλεξικών συμπεριφορών, διότι είναι δεδομένο πως η φύση «προνόησε» την ευπροσαρμοστικότητα και έτσι με τη σωστή πολυαισθητηριακή μέθοδο, υποστηριζόμενη με αποσαφηνισμένη πληροφόρηση και ορθή επαναλαμβανόμενη άσκηση, μπορούν να αναστραφούν οι σύμφυτες δυσλεξικές τάσεις οι οποίες εξελισσόμενες κατέληξαν σε δυσλεξικό κατεστημένο.

    Θεοχαρίδου Σταυρούλα Ειδική Εκπαιδευτικός, Υποψήφια Διδάκτωρ, Επιστημονική Συνεργάτης Κέντρων Λογοθεραπείας, Διάγνωση-Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών-δυσλεξίας,
    Χρήστος Τζούλης. Ομοτ. Καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων

    Για περισσότερες πληροφορίες στη Κύπρο
    Στο τηλ.: 25382090 Κύριο Αλέξη Μουζούρη

     

    Αδαμόπουλος Π. - Θεοχαρίδου Σ. - Μπαξεβανίδης-Θεοχαρίδης Κ.

     

    Θεοχαρίδου Σ. (Αυτονομία 2008)